Mehmet Ata TANSU�
�stanbul; kendisi ba�l� ba��na bir masal. Bulundu�u �lkenin �zelli�inden olsa gerek, genellikle �stanbullu'lar kendi masallar�n� birbirlerine anlat�rlar ki o da olduk�a da ilgin� bir masald�r. �ayet duyan olur, �mutlaka gidece�im� inad� ile bu �ehre gelirse, bir de ona anlat�l�r k�saca!
Neden, yabanc�ya tamam� anlat�lmaz?
Herhalde, tamamlanmad���ndan olsa gerek!.. �
�stanbul turizmi��de masal�n do�al olarak �
bir par�as��d�r. �Turizm�� bu g�zeller g�zeli �lkenin, s�rekli belirsizliklerle dolu ya�am temposunun s�sledi�i bir me�gale alan�d�r... Zaman zaman durgunlu�a girer, bir s�re sonra, tekrar yola koyulur, �
ko�tu�u� bile olur. �lkenin, di�er konular�nda oldu�u gibi, kimseler bu durma-kalkmalardan fazla rahats�z olmaz! Bilinir, bu "
istikrars�zl�kt�r��! K�k�n�n genellikle �
d��arda oldu�u� rivayet edilen bir �
hal-i p�r mel�l�dir.
��te, tam� tam�na 1999 depreminden sonraki g�nlerden birinde, bu kerre, bir masa etraf�na toplanan bir grup Sultanahmetli�ye denir ki; �
Michel Porter denilen A.B.D.li pazarlama profes�r�n�n, ol (!) rivayetidir, olaya �rekabet� a��s�ndan bak�l�r, ele al�n�r, incelenirse, uygun ��z�mler bulunabilir, eksikler ve fazlalar daha iyi g�r�lebilir...�
Bu masaya daha sonra da en �ok oturanlardan bir ka��n� sayarsak
Nurdo�an �eng�ler, Tugay Toydemir, Kas�m Zoto, Kaan Ko�...
Deprem ile uzayan sekt�rel tatil ortam�nda, bir yandan sorunlar tekrar tekrar tespit olunur, fakat biri �ok �ne ��kmaktad�r s�rekli, �
tan�t�m�n yetersizli�i�. Ama bir ba�ka ger�ek g�rmezden gelinmi�tir hep ! O da �
�stanbullu'lar"�n, ya da
"bu �ehirde ya�ayanlar�n" �
onbe� milyon ki�i� oldu�udur. Bu n�fustaki yeni hem�ehrilerimizle yollar�m�z, Bo�azi�i�ni kateden k�pr�lerimiz yap�lal� beri ayr� d��t���nden; onlar da ne Sultanahmet Meydan�n� ne de �stanbul'un tarihi co�rafyas�n�n yer ald��� bu b�lgeyi hat�rlar; �ocuklar�na gen�lerine tan�tmaz olmu�lard�r. B�ylece, sanki bu alanlar, bu co�rafya "
yabanc�lar�n k�lt�rel miras listesine ait�mi� gibi d���n�l�r olmu�tur.
�
Tan�t�m� hep �
yabanc� diyarlarda� yap�l�r. Oysa �stanbullu�lara ve bu �lkenin insan�na tan�t�m gerekmezmi� d���ncesine saplanman�n yanl��l��� da ortaya ��km��t�r i�te! Bu konuda �abalar ve �abalamalar ile ya�anan alt� y�l, bilinmeyen, o masal�n anlat�lmayan k�sm�d�r. �imdi, anlat�lmaya �al���lacak olan, masal�n bu fasl�d�r...
Ol mekan (!) ba�lang��ta
Sultanahmet�tir; Atmeydan�yla, Ayasofyas�, Mavi Camii, Akb�y�k��, Ah�rkap�s�yla Sultanahmet. Yine, �ok kolaym�� gibi gelir, "
D�nyaca tan�nd���n� zannettikleri b�lgelerini, yan� ba�lar�ndaki �stanbullu�lara veya onlar�n da i�inde g�nlerini ge�irdikleri �stanbullu�lara tan�tmak. Sultanahmet�liler, sonradan fark�na var�rlar ki her tatil g�n�, pet �i�e suyunu kendi semtindeki bakkaldan al�p, Sultanahmet�e gelenler, ne tarihin ne de co�rafyan�n ay�rd�ndad�r! Onlar �imenler ile a�a�lar�n g�lgesinden yararlanmaya gelmekte ve gitmektedirler..
Bir d�nem sonra, daha iyi "
tahkim� d���ncesi ile mevzilerini
Emin�n��ne yayan, bu iyi niyetli Sultanahmet�liler, oralarda ya�ayan, ayn� dertleri payla�t�klar� dostlar da edinmi� olurlar; Bizans��, Osmanl�y� ve Cumhuriyet�i bir kere daha haz�m ile hatmederler....
Kavidirler! Yollar�na devam etmekdedirler...
Masal bu ya,
Kibiro�lu ad�nda bir belediye ba�kanlar� da vard�r, ho�sohbettir, g�reve geldi�inde "
bana turizm laz�m de�il��demi�se de sonra, kendi imkanlar�yla Emin�n�n� �
Londra Fuar�na g�t�ren ba�kanlar�dan biri olmu�tur. �te yandan bizim masal�m�z�n kahramanlar�, bir evvelki y�netimden devrald��� �
ramazan �enlikleri� ile seyyar esnaf konusunda �
masal kahramanlar�� ile onunla bir t�rl� ayn� a��dan d�nyaya bakamam��lard�r. Hakk�n� yememek gerekir, parke ta�l�, olduk�a nostaljik g�r�n�ml�, ��p konusu hi�bir zaman dert olmayan, ama a��r� iyilikseverli�i sonucu, �ehre gelen kimsesiz ailelerin mekan� bir Emin�n� yaratm�� ise de kendisinin de kabullendi�i gibi �
kimseye yaranamad����, se�im sonu�lar� ile anla��lm��t�r.
�
Kibiro�lu Ba�kan d�nemi�nin bir ba�ka yar�-masal�ms�, yar�-resmi �
turizm platformu� kurulmas� olgusu vard�r. Devrin Valisi
Erol �ak�r, biri Emin�n�nde, di�eri Beyo�lu�nda, Vilayet y�nergesi ile kurulan ve i�leyen, bu anlamda, (�
her ne gerekirse, devletimiz taraf�ndan d���n�l�r ve uygulan�r� mant���na g�re) �lkemizin geleneksel �izgisine uygun �
sivil toplum �rg�tlenmesi�� de bu konu i�in olu�turulmu�tur...
Ama bu noktada biraz nefeslensek iyi olur, isim benzerli�i ve i�lev benzerli�i olsa da birbirlerine fazla benzemeyen bu iki �
platform� birbiri ile kar��t�r�lmamal�d�r.
Beyo�lu Platformu, kendisine sahip ��kan
Kadir Ba�kan��n�, �
b�y�k �ehir ba�kanl����na ta��rken, �
Talimhane efsanesi�ni e�risi do�rusuna denk, biraz da NATO deste�i ile �ehre maletmi� ve aniden; �Ol �ehir� de �
conventional��olmakla, �nemli bir hamle kazanm��t�r. Di�er taraftan, kendilerine "
Tarihi yar�madal�y�z�� ad�n� veren masal kahramanlar�m�z�n olduk�a geride kald�klar�n� anlamalar�na da yard�mc� olmu�lard�r.
Bu arada, yar� resmi
Emin�n� -Sivil- Platformu�nun hakk� yenilmemelidir. Onlar da bo� durmam��,
otuz sayfal�k bir rapor ile, "
Hem�ehrilik Maruzat�" ile alt yap� eksiklerini saptay�p, bunlar� ��z�me kavu�turma yollar�n� aram��lard�r, hatta, bu c�mleden, bir�ok eksik de giderilmi�tir.
Bu bir masal, zaman konusunda fazla �zenli olmasak olur; �nemli olan olaylar� ve ki�ileri unutmamaya �al��al�m. B�t�n �zenimize ra�men, mutlaka hatam�z olacakt�r! Fakat biz hatadan �ok, �
unutmaktan� korkuyoruz, ��nk� bu masal kahramanlar�n�n, ger�ekten hi�bir beklentisi olmayan bu kahramanlar�n hakk�n� yemek bizi �ok, hem de �ok korkutuyor. Bizi pe�inen affetsinler.
�
C.A.T� yani "
rekabet�ili�in getirilerinin �nemsenmesi�� �zerine kurulu davranman�n,
konunun ilgilililerinin �
k�me olu�turup, birlikte u�ra� vermeleri�nin yarar�na dayanan �al��ma �eklinin �zelliklerini
Dr. Melih Bulu ve arkada�lar�ndan ��renen Sultanahmet�liler, o s�ralar �lkede, belki de �ilkler� aras�nda yer alarak; Internet�i o g�nlerin �artlar�nda, kendi aralar�nda etkin bir ileti�im arac� ve seslerini duyurma aleti olarak, ger�ekten hayret verici �ekilde verimli
kullanabilmi�lerdir. G�n�m�zde dahi o g�nlerle ilgili bilgilerin Internet ortam�nda izlenme adresi
sultanahmetonline.org/ dur.
Yine o g�nlerin d���nce �r�nlerinden olup, sonradan ger�ek olan ve g�n�m�ze kadar yay�n� s�regelen, "ger�ekten�� ba��ms�z, �stanbul yerel bas�n organ� �rneklerinden biri �
Sultanahmet Postas�;
Erc�ment �al��lar,
Ersin Kalkan, Edip P�narl�, merhum
Yusuf U�ak gibi �
matbaa kokusu yutmu��, amat�r ruhlu ger�ek profesyonellerin g�n�m�z�n "medya"ya d�n��m�� deyi�iyle yaz�l�/resimlilerinin d���nda, "gazetecilik�� ruh ve heyecan�n ya�ad��� ender yay�nlardan biridir!
Bu masalda (-anlatan i�in-affola) bu yay�n�n da �nemi b�y�kt�r.
Vali y�nergesi ile resmiyet kazanararak yoluna devam eden
Emin�n� Turizm Platformu�nda yirmiden fazla dernek ile bunlar�n bu i�lerin �nemini �ok iyi kavram�� y�netcileri (
LAS�AD - Laleli esnaf ve i� adamlar�n� temsilen-
Ayhan Karahan, Emin�n� �mar ve K�lt�r Derne�i-
Naci Polat, Kaymakaml�k derne�i-
Alihan Akko�,
SAG�D- Sultanahmet i�adamlar�-
Alp Kasay, Handan Aral, Kapal��ar�� Derne�i -
Ahmet �eng�r, Mahmutpa�a Derne�i -
Zafer Demirel, M�s�r �ar��s� Derne�i -
�etin Palanc�, Kumkap� Derne�i, Ev Tekstili Sanayicileri Derne�i,
S�YAD - Sirkeci �� Adamlar� Derne�i,
TUROB ad�na
H�seyin �ahin-
Mehmet Zelzele,
T�RSAB an�lmas� gerekenlerdir) ile turizme g�n�l vermi� kaymakam
Cezmi T�rkg��er, unutulmayacak katk�lar� olan Emniyet M�d�r�
Metin A��k, K�lt�r Turizm �l Md. ad�na
�a�lar Pehlivan��n ahenkli �al��ma d�zeni konusundaki paylar�n�n kayd� gereklidir. Madem ki bu kadar b�rokrat ismi an�lmakta, hi� ��phe yok bir isim de atlanmamal�, b�t�n bu maceran�n Vilayet kalesindeki unutulmayacak temsilcisi/y�neticisi
Cumhur G�ven Ta�ba�!
Emin�n� Platformu�nda, Belediye aya�� topallamakta idiyse de kamu temsilcileri ile derneklerin �al��malar� s�rm��t�r. B�lgenin turizm problemlerini �platformu� veya �derne�i� olmadan, Internet ortam�nda tart��anlar ile �yar� resmi� platformu olanlar, zaman i�inde gayr� resmi bir i�b�l�m� yapm��lard�r. �lk grup, b�lgenin tan�t�m i�lerini yapar olmu�tur... Bu kanatta yer alanlar�n Internet�i kullanma gibi bas�n ili�kileri kurma konusunda da tecr�beleri ve yetenekleri daha fazlad�r.
Bu konuda bir �rnek vermek gerekirse
Kas�m Zoto ve
Armada Otel ekibi, 1994 y�l�nda faaliyete ge�tikleri andan itibaren, s�rekli olarak otellerine �
�stanbullu�lar� getirme u�ra�� i�indedirler. 2000�lere gelindi�inde, bu �abay� �CAT Sultanahmet�� ile birlikte s�rd�rmeye ba�lam��lard�. Kas�m Zoto ve ekibi, o ana kadar; tango ak�amlar�, fas�l geceleri, Cumhuriyet Bayram� Balolar� d�zenlemi�, otellerinin teras�ndaki alakart lokantaya ��stanbullu�lar�n� aya��n� al��t�rm��lard�. B�ylece Sultanahmet, yabanc� turistlerin u�ra�� olman�n �tesinde, yerlilerin de geldi�i bir semt olmaya ba�lam��t�. Bu konuda ikinci ad�m, b�lgenin �
e�lenceli bir yer� kimli�i kazanmas� i�in de bir�eyler yap�lmas� idi.
Yap�lan tart��malarda, s�rekli �
festival� kavram�ndan s�zediliyordu, ama �
a��l�� t�reni�, �
b�lgeye yarar� dokunanlara �ilt verilmesi� gibi uygulamalardan uzak, ger�ek bir festival modeli olu�turma konusunda bir ��z�m bulununamazken imdada �
H�d�r- �lyas yeti�ir!��. Hem e�lenilecek, hem yenilip i�ilecek hem de unutulmaya do�ru giden bir gelene�in ruhuna uygun ya�at�lmas� sa�lanm�� olacakt�r ve olmu�tur da: �
Ah�rkap�da H�drellez �enlikleri�...
Sonradan k�lt�rel ve do�al miras� en iyi koruyan" kurum, kurulu� ve etkinliklere verilen
TUREB �d�lleri komitesi taraf�ndan "
En iyi Otantik Yerel Etkinlik �d�l� Adaylar�" ile 21 �ubat 2006 ak�am� (ayn� zamanda "D�nya Rehberler G�n�"),
onurland�r�lan H�drellez projesi sayesinde, Ah�rkap�, Sultanahmet, alt� y�lda tart��mas�z �
H�drellezin adresi� de oldu.
�lk y�llar�nda yo�un bas�n kampanyalar� ile gelen be�, alt� binler, daha sonra bas�n haber ambargolar�na ra�men otuzbe�, k�rk binlere ula�t�. �nternet�te
http://www.hidrellez.org/ adresine gidildi�inde g�r�lece�i �zere, senede bir g�n en az�ndan otuz bin �stanbullu�nun kat�ld��� ve onlardan ��-d�rt mislinin �
kat�lamad��� i�in hay�fland���� bir festival olu�turulmu�tur. Bunun ger�ekle�mesinde
Kas�m Zoto (Armada Otel), S�leyman �etinsaya (Citadel otel) Y�lmaz-Timu�in Tecmen (Kalyon otel), Mehmet Tez�ak�n (Sultanahmet k�ftecisi), M�berra Eresin (Eresin Crown Otel), Abdullah Demir (Antik Otel), Faruk �olpan (Blue House), Taner Yallag�z (Ya�mak Otel), Faruk Boyac� (Erboy Otel) Demir Kunter (��len Pili�)'in �srarl� katk� ve kat�l�mlar� unutulamaz. Sultanahmet veya Emin�n� do�al olarak "tarih" iken art�k yava� yava� da �H�drellez��dir.
�
H�drellez 2006�, �stanbul K�lt�r ve Turizm M�d�rl���, �.B.B.Turizm At�lyesi, Emin�n� Kaymakaml���, Emin�n� Belediyesi, Emniyet M�d�rl��� gibi resmi sekt�r temsilcileri; �ad�rvan-Cankurtaran mahallesinin, Balkanlar�n,Trakya�n�n Roman orkestalar� ve k�rka yak�n Emin�n�'l� kurulu�un birlikte kotard�klar� bir �enlik olmu�tu. Bu �enlik, �tarih�� ve �Ramazan��n �tesinde, �stanbullu�ya bir kere daha �
Emin�n� ve Sultanahmet�i hat�rlat�yordu.
Tan�t�m konusunda bir di�er �nemli �aba �
�Emin�n� Y�r�y�� G�zergahlar� projesinin geli�tirilmesi ve g�n y�z�ne ��kar�lmas�yd�.
Timu�in Tecmen, Hamra Bab�ro�lu, Kas�m Zoto, Emine-Halim Yal��n, Burhan �ehit, Emin�n� Bld. B�k Nevzat Er, B�k Yrd Mahir Kat�rc� ve �leti�im Sorumlusu
Fatih Sad�rl� ile seksen bin adet T�rk�e bask�s�n�n ger�ekle�mesi konusunda b�lge otelcilerinin maddi katk�lar� kutlanmaya de�er...
Otelcilerin, bu konuda hareketlenmesini sa�layan, o zamanlar aralar�nda bir ortakl�k da olan
Faruk Boyac� ve
Taner Yallag�z�� burada da anmak do�ru olur. Daha sonra �
Turkcell�� destegiyle y�z bin adet �ngilizce bask�s� yap�larak da��t�lan bu a��klamal� kroki esasl� haritalar ve onlara uygun d�zenlenmi� sokak tabelalar� yard�m�yla Tarihi yar�madan�n Emin�n� b�lgesi rahat�a alg�lan�r olmu�tu...
Bu arada iki konu var ki onalar� k�saca anmadan ge�mek masala haks�zl�k olur.
Birincisi
Akb�y�k Caddesi�ne, Emin�n� Belediyesi�nin iki d�nem y�neticilerinin reva g�rd�kleridir ki bunlar�n ger�ekten �
haks�zl�klar ile dolu� oldu�u s�ylenebilir. Bu cadde, belki de altm�� y�la yak�n, gen� yabanc�lar�n �
ilk u�rak yeri� olmu�tur. �
Biz i�ki i�meyiz ama i�ene de kar��may�z�� diyen zihniyet, nedendir bilinmez sadece yabanc�lar�n i�ki ald��� bu y�reye �
barlar soka�� demekte bir sak�nca g�rmemi�, okul olmayan ender �stanbul caddelerinden biri olmas�na ra�men, �okula -yasada belirtilen- yeterli uzakl��� olmad��� gerek�esi ile �okullar�n a��k oldu�u g�nlerde yabanc�lara i�ki verilmesi� nedeniyle b�lge esnaf� aylarca faaliyetten men cezas�na maruz kalm��t�r. Gelen yabanc�lar�n kap�s� m�h�rl� d�kkanlara bir anlam verememesinin a��klanmas�n�n zorlu�unu, o g�nlerde,
H�seyin Hac�osmano�lu , Ekrem Usta ve Erc�ment �al��lar, yetkililere anlatmaya �al��m��lard�. Bu noktada, zaman�n Turizm Bakan� merhum
Mustafa Ta�ar�� hay�rla ya�detmek gerekir.
Daha sonra d�nem de�i�mi�, Beyo�lu�nun ba�ar�l� platformunun y�neticisi
T�lin Ers�z, �
�.�.B Turizm At�lyesi�ni kurmu� ve yar� resmi Emin�n� Platformu Genel Sekreteri
G�l K���kserim ,Tugay Toydemir�in gayretleri ile caddenin zemin ve �evre islah�n�n ger�ekle�mesi sa�lam��lard�r. Oysa, �Ol masal�da ad� ge�enlerin t�m�n�n �srarl� gayretlerine ra�men, Ramazan ay�nda
tarihi Sultanahmet Meydan� bir "panay�r yeri�� olmaktan kurtulamam��sa da birg�n o dahi ger�ekle�ir, �N�ALLAH? Bu da ikinci konudur.
Masal bu ya �imdi bu metnin �
Onlar ermi� murad�na...�� s�zc�kleri ile bitece�i san�l�r...
Olur mu hi�! Bitmiyor tabii.
Bu bir �stanbul masal�. Bu bir Emin�n� masal�. Bu bir Sultanahmet masal�...
"Yi�itler" (!), yollar�na devam etmekte, yeni ki�iler kervana dahil olurken, baz�lar�, do�ald�r yorgunluklar�n� ba�ka konulara y�nelerek gidermeye �al��maktad�r...
Masal�; masall�ya masall�ya, masall�yal�m...Etiketler: Emin�n�, MAT, Sultanahmet, Tarihi Yar�mada